| Cỏ roi ngựa- Thuốc thông huyết, sát trùng mọc khắp nơi |
|
|
|
Cây mọc hoang ở khắp nơi, miền núi, trung du và đồng bằng đều có; thường gặp ở bờ rào, bờ ruộng, ven đường, chân đê và trên các bãi hoang. Cây sống dai, thân có 4 cạnh, cao từ 10cm đến 1m, lá mọc đối xẻ thùy lông chim, hoa màu xanh mọc thành bông ở ngọn. Vì thân cây mọc thẳng, có đốt như roi ngựa, nên tiền nhân mới gọi nó là “mã tiên thảo” (mã = ngựa, tiên = roi, thảo = cỏ). Để dùng làm thuốc, người ta chặt
toàn cây mã tiên thảo hoặc nhổ cả cây kèm theo rễ, dùng tươi hay phơi
hoặc sấy khô. Thời trước dân châu Âu rất hay dùng vị thuốc này, coi như
có khả năng chữa được bách bệnh, nhưng hiện nay chỉ còn dùng làm thuốc
xoa bóp. ở phương Đông, tác dụng chữa bệnh của mã tiên thảo đã được mô
tả tỉ mỉ trong sách Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân từ thế kỷ thứ
16 và cho đến nay vẫn là một vị thuốc được sử dụng nhiều trong Đông y và
trong dân gian.
Theo Đông y, Cỏ roi ngựa có vị đắng,
tính mát vào các kinh Can và Tỳ. Có tác dụng hoạt huyết, tán ứ, thanh
nhiệt, giải độc, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng; những năm gần đây các
nhà khoa học Trung Quốc còn phát hiện thêm tác dụng ức chế đối với vi
trùng gây sốt rét. Trong Đông y, Mã tiên thảo thường dùng để chữa sốt do
ngoại cảm, hoàng đản do thấp nhiệt, thủy thũng, kiết lỵ, sốt rét, bạch
hầu, bế kinh...
Kiêng kỵ: Phụ nữ mang thai phải thận
trọng khi sử dụng. Sách Bản thảo kinh sơ viết: người mắc chứng thấp
nhiệt và huyết nhiệt, nhưng tỳ âm hư mà vị khí suy nhược không nên dùng.
Dưới đây là một số ứng dụng tương đối thông dụng:
- Chữa cảm cúm phát sốt: Cỏ roi
ngựa 50g, Khương hoạt 25g, Thanh cao 25g; cho vào nồi đổ ngập nước, sắc
lấy 2 bát con, chia thành 2 lần uống trong ngày (cũng có thể đem các vị
thuốc tán nhỏ, hãm nước sôi như pha trà uống trong ngày); nếu kèm theo
đau họng, thêm Cát cánh 15g cùng sắc uống. Đã thử nghiệm đối với 51
trường hợp: khỏi hoàn toàn 46, bệnh giảm 3, không có tác dụng 2 (Giang
Tô nghiệm phương thảo dược tuyển biên).
- Họng sưng đau: Cành và lá cỏ roi
ngựa tươi một nắm to, giã nát, vắt lấy nước cốt, hòa thêm một lượng sữa
người vào, ngậm và nuốt dần từng ít một (Giang Tây Trung thảo dược học).
- Bạch hầu: Dùng cỏ roi ngựa khô
30-50g, sắc lấy khoảng 300ml nước thuốc. Người lớn mỗi lần uống 150ml,
ngày uống 2 lần, liên tục 3-5 ngày, trẻ em 8-14 tuổi mỗi lần uống 100ml,
ngày uống 2 lần, liên tục 3-5 ngày; trẻ nhỏ dưới 8 tuổi mỗi lần uống
50ml, ngày uống 2 lần, liên tục 3-5 ngày. Y dược vệ sinh khoa nghiên tư
liệu 1/1972 thông báo: đã thử nghiệm điều trị 50 trường hợp, toàn bộ
khỏi bệnh; thuốc viên và thuốc tiêm tác dụng kém thuốc sắc; cỏ tươi có
tác dụng tốt hơn cỏ khô (Thảo mộc liệu pháp).
- Sốt rét: Dùng cỏ roi ngựa khô
30-60g, sắc nước uống. Trước và sau lúc lên cơn sốt 1-2 giờ uống 1 lần.
Đã tiến hành điều trị cho 236 ca, 216 ca có kết qủa tốt. Thuốc có tác
dụng ức chế đối với nguyên trùng sốt rét (malarial parasite), khiến
trùng bị biến hình và chết (Thảo mộc liệu pháp).
- Ăn phải cá độc sinh cổ trướng: Cỏ
roi ngựa một nắm to, sắc nước uống nhiều lần trong ngày (Tuệ Tĩnh - Nam
dược thần hiệu).
- Phòng viêm gan truyền nhiễm: Dùng
cỏ roi ngựa 25g, cam thảo 5g, sắc với 150ml nước, đun nhỏ lửa đến khi
cạn còn 40ml - đó là liều lượng 1 lần uống đối với người lớn, mỗi ngày
uống 3 lần vào trước bữa cơm, liên tục trong 4 ngày. Trung y tạp chí
4/1960 thông báo: trong thời kỳ có dịch viêm gan truyền nhiễm, 74 người
trong diện có nguy cơ bị nhiễm bệnh đã được sử dụng phương thuốc trên,
theo dõi trong 4 tháng không thấy bị nhiễm bệnh. Trong khi đó, nhóm
đối chứng 35 người, có 3 người bị bệnh, như vậy sơ bộ có thể thấy mã
tiên thảo có tác dụng dự phòng nhất định đối với bệnh viêm gan nhiễm
trùng (Thảo mộc liệu pháp).
- Hoàng đản (vàng da): Dùng rễ cỏ
roi ngựa tươi hoặc toàn cây tươi 50g, sắc lấy nước, bỏ bã, pha thêm
đường, chia thành 3 phần uống trong ngày; nếu vùng gan trướng đau thêm
sơn tra 15g vào cùng sắc uống (Giang Tây Thảo dược thủ sách).
- Đái ra máu và dưỡng chấp, kèm theo
bí đái: Dùng cỏ roi ngựa 60g, sắc nước, chia thành 2 phần uống trong
ngày. Phúc Kiến y dược tạp chí 3/1982 thông báo: có trường hợp đái dưỡng
chấp 10 năm, sau đó lại thường bị bí đái; uống thuốc trên 2 ngày thì
tiểu tiện thông, sau 3 ngày không còn đái ra máu, sau bốn ngày nước tiểu
hết dưỡng chấp, tiếp tục theo dõi không thấy tái phát (Thảo mộc liệu
pháp).
- Trĩ nội: Dùng cỏ roi ngựa, rau
dền gai, mỗi thứ 20g, sắc nước uống thay trà trong ngày, liên tục trong
nhiều ngày. Tạp chí Quảng Tây trung dược học số 2/1977 thông báo: 1 nữ
bệnh nhân 26 tuổi, bị trĩ nội xuất huyết đã 11 năm, sử dụng phương thuốc
này trong nửa tháng đã khỏi bệnh, 2 năm sau không thấy tái phát (Thảo
mộc liệu pháp).
- Viêm khoang miệng: Dùng cỏ roi
ngựa tươi 30g, sắc nước, uống thay trà trong ngày. Sách Thảo mộc liệu
pháp cho biết trường hợp 1 bé gái 4 tuổi, khoang miệng bị viêm đã 4
tháng, nhiều điểm bị mưng mủ, chân răng hay chảy máu, miệng hôi, lưỡi
đỏ; đã điều trị bằng thuốc kháng sinh kết hợp với vitamin B2 và vitamin C
nhưng không có kết quả. Dùng phương thuốc này trong 5 ngày bệnh đã
khỏi, theo dõi một năm sau không thấy tái phát.
Lương y Huyên Thảo CTQ 27
|













Cà chua và khả năng bảo vệ sức khỏe phòng chống ung thư
Những cách ngừa thai của người cổ đại
Hoa tầm xuân làm thuốc
5 'phương thuốc' giúp bạn giảm cân








Cây bèo tây, một kháng sinh giảm đau rất quý
Lê - trái cây giàu sắt và vitamin cần thiết cho sức khỏe
Ổi - trị chứng tiêu hóa không tốt ở trẻ
Cây xương sông chữa thấp khớp
13 lợi ích bạn chưa từng biết về cây húng quế
Đẹp da mặt bằng mật ong

CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN THƯƠNG MẠI FCM